Waarom maakt mijn ventilatiebox ineens veel lawaai?

Normaal luchtgeluid of een nieuw geluid?

Normaal geluid is een constant, gelijkmatig ruisen dat meebeweegt met de stand: hoger in de hoogste stand, zachter in de lage stand. Dat hoort bij een systeem dat lucht verplaatst. Let op wanneer het geluid van karakter verandert: brommen dat door de vloer of wand voelbaar is, tikken, ratelen, piepen, of een geluid dat onregelmatig opkomt en wegvalt. Dat is geen kwestie van gewenning maar van iets dat verandert in de unit, de bevestiging of de luchtstroom.

Vervuiling van waaier of unit

Een van de meest voorkomende oorzaken. Op de waaier van de ventilator zet zich stof en vet vast, en zelden gelijkmatig. Daardoor loopt de waaier uit balans en ontstaat brommen of trillen. Vervuiling betekent bovendien dat er minder lucht wordt verplaatst, waardoor de klacht vaak samengaat met slechtere afzuiging. Reiniging van de unit hoort bij ventilatieonderhoud en is werk voor een monteur.

Slijtage van motor of lagers

Een motor draait jaren achtereen. Slijtage van lagers geeft doorgaans een ander soort geluid dan vervuiling: een zeurend of piepend geluid, soms een licht schuren, en het geluid verdwijnt niet na reiniging. In dat geval is onderhoud alleen niet de oplossing en komt reparatie of vervanging van de motor of unit in beeld.

Trillingen via bevestiging en kanalen

Soms is de unit niet luider geworden, maar wordt het geluid beter doorgegeven. Een losgeraakte ophanging, een ontbrekend of verhard rubber, een unit die tegen een balk of leidingwerk aan staat of een kanaal dat contact maakt met de constructie: allemaal oorzaken waardoor u trillingen in de woning voelt en hoort. Vaak is dit hoorbaar als een lage bromtoon die op één plek in de woning veel sterker is dan bij de unit zelf.

Geblokkeerde toevoer en verkeerd ingestelde ventielen

Een ventilator die lucht wil verplaatsen maar er te weinig bij kan krijgen, gaat harder klinken. Gesloten of vervuilde toevoerroosters, te weinig ruimte onder binnendeuren en ventielen die te ver zijn dichtgedraaid zorgen voor extra weerstand. Dit geeft doorgaans een fluitend of suizend geluid bij het ventiel. Meer over de juiste doorstroming leest u in ons advies over het gebruik van mechanische ventilatie.

Hoge systeemstand en automatische sturing

Staat het systeem langer in de hoogste stand, dan is het logisch dat u het hoort. Bij systemen met vocht- of CO₂-sturing kan de unit zelf opschakelen, bijvoorbeeld tijdens het drogen van de was of bij veel bezoek. Loopt zo'n systeem structureel in een hoge stand, dan is de vraag waarom: dat kan wijzen op een sensor, een instelling of op een werkelijk hoge vochtbelasting.

Geluidsoverdracht via de kanalen

Kanalen geleiden geluid. Daardoor kunt u de unit horen in een slaapkamer, of soms zelfs geluid uit een andere ruimte of woning. Ook een te korte kanaallengte tussen unit en ventiel, scherpe bochten of het ontbreken van een geluiddemper spelen mee. Dit vraagt beoordeling ter plaatse; op afstand is niet vast te stellen welk deel van de route verantwoordelijk is.

Waarom u de unit niet zelf opent

In de unit zitten netspanning en een snel draaiende waaier. Het losnemen, schoonmaken en terugplaatsen van een waaier vraagt de juiste werkwijze; een verkeerd teruggeplaatste of beschadigde waaier veroorzaakt juist nieuwe trillingen. Ook het loshalen van kanalen zonder de luchtverdeling opnieuw te beoordelen levert vaak een ander probleem op. Roosters en ventielen mag u wel zelf schoonmaken.

Wanneer onderhoud helpt en wanneer reparatie logischer is

• Onderhoud is een logische eerste stap wanneer het systeem lang niet is nagekeken, het geluid geleidelijk is toegenomen en de afzuiging ook minder is geworden.
• Reparatie komt in beeld bij piepen of schuren, bij geluid dat direct na inschakelen aanwezig is, bij een unit die in één stand blijft hangen of bij zichtbare schade en losse onderdelen.
• Vervanging wordt waarschijnlijker bij een oudere unit met terugkerende klachten of wanneer onderdelen niet meer leverbaar zijn. Zie ons advies over een oude ventilatiebox vervangen.

Wij stellen geen diagnose op afstand, en schoonmaken lost niet elk geluidsprobleem op. Een beoordeling ter plaatse bepaalt of vervuiling, slijtage, bevestiging of luchtstroom de oorzaak is. Ruikt u een brandlucht of ziet u rook: schakel het systeem uit en neem direct contact op.